TÜRKTOB

English

Sosyal Medyada
Birliğimiz

TOHUMCULUK YÖNETMELİĞİ

TOHUMCULUK YÖNETMELİĞİ

TOHUMCULUK YÖNETMELİĞİ(MÜLGA)

    Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No : 08/05/1973 - 7/6375

    Dayandığı Kanunlar Tarihi - No : 15/05/1957 - 6968 ; 27/01/1936 - 2903 ; 21/08/1963 - 308

    Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi - No : 25/05/1973 - 14545

    30/01/2010 Tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2010/31 sayılı Bazi Yönetmeliklerin Yürürlükten Kaldirilmasina Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

    BİRİNCİ BÖLÜM : KANUNİ DAYANAK, AMAÇ VE TANIMLAR

    KANUNİ DAYANAK

    Madde 1 - 3203 sayılı Ziraat Vekaleti Vazife ve Teşkilat Kanunu, 5433 sayılı Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüğü Görev ve Kuruluş Kanunu, 4604 sayılı Türkiye Zirai Donatım Kurumu Kanunu, 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu, 2903 sayılı Pamuk Islahı Kanunu ve 308 sayılı Tohumlukların Tebcili, Kontrolu ve Sertifikasyonu hakkındaki kanun ve 27/02/1970 tarih ve 7/334 ve 25/07/1970 tarih ve 1/1037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararlarına bağlı (Tohumculuğu Geliştirme Proje Hedefleri ve Uygulama Esasları) ile verilen görev ve yetkilere istinaden bu Yönetmelik hazırlanmıştır.

    AMAÇ

    Madde 2 - Bu Yönetmeliğin amacı

    Çoğalan halkımızın bitkisel besin ve sanayiin ham madde ihtiyacını karşılamak, iç ve dış pazar taleplerine uygun, plan ve programlarda öngörülen üretim hedeflerini gerçekleştirmek için lüzumlu olan, iyi vasıflı yüksek verimli ve ekonomik değer taşıyan tohumluk materyalin özel sektöre dayalı olarak üretilmesi, en uygun şartlarda ve en kısa zamanda çiftçiye dağıtımı ve kontrolu ile ilgili esasları belirtmek.

    Fakülteler, Zirai Araştırma Müesseseleri, ıslah, üretim ve dağıtımla ilgili resmi ve özel kuruluşlar, çiftçi kuruluşları arasında tohumculuk konusunda işbirliği ve görev dağılımını temin etmektir.

    TANIMLAR

    Madde 3 - Tohumculukta ve bu Yönetmelikte kullanılan deyim ve terimlerin anlamı bitki özelliklerine göre aşağıda belirtilmiştir :

    A - Genel Tanımlar:

    Tohumculuk

    1) Tohumlukların ıslahı tescili üretimi hazırlanması dağıtımı, kontrolü ve bunlarla ilgili organizasyon faaliyetlerinin tümünü ifade eder.

    Tohumluk:

    2) Bitkilerin üretilmesinde kullanılan vegetatif ve generatif kısımlar olup canlı ve üreme kabiliyeti olan bitki materyalidir.

    Uygulamada tohumluk üreme kabiliyeti olan tohum ve bitki kısımları (Tohumluk, Fide, Fidan, Çubuk, Çelik, Yumru, Kök ve Soğan) gibi isimlerle adlandırılır.

    Tohum

    3) Bitkilerin generatif kısmı olup döllenme sonucu meydana gelen ve embriyoyu taşıyan kısımlarıdır.

    Tescil

    4) Islah edilmiş çeşitlerle köy çeşitlerinin (Tanınmış ve isim yapmış yerli çeşitler) morfolojik, biyolojik, teknolojik ve tarımsal niteliklerinin tarla denemeleri ve laboratuvar analizleri ile belirtilmesi, mevcutlardan farklı ve yeni çeşit olduğu tespit edilerek bir kütüğe kaydedilmesidir.

    Tohumluk kontrolü

    5) Tohumlukların laboratuvar analizi ile (Gözle veya herhangi bir vasıta ile tespit edilebilen) fiziksel ve biyolojik değerlerin tespit edilmesidir.

    Sertifikasyon

    6) Tohumlukların tarla ve laboratuvar muayeneleri sonucunda genetik, fiziksel ve biyolojik değerlerinin tesbit edilmesi ve bunun bir belge ile tevsikidir.

    Meyve ve bağlarda yalnız tarla ve hastalık muayenesi yapılır.

    Vegatatif üreme

    7) Cinsel olmayan üreme; çelik, yumru, kök, soğan vesaire gibi bitki kısımları olan üremedir.

    Generatif üreme:

    8) Cinsel olan üreme; döllenme neticesinde meydana gelmiş embriyoyu taşıyan tohumla üremedir.

    Morfolojik nitelikleri:

    9) Bitkilerin ve tohumluluğun dış görünüşüne ait nitelikleridir.

    Biyolojik nitelikler

    10) Tohumluluğun çimlenmesi ve çimlenmesini takip eden safhaları ile bitkilerin büyüme ve gelişmeleridir.

    Kendi kendini dölleyen bitkiler

    11) Aynı bitkinin çiçeklerinde erkek ve dişi organları bulunan kendi kendini dölleyen (Tozlayan) bitkilerdir.

    Yabancı döllenmeye tabi bitkiler:

    12) Çiçeklerinde erkek ve dişi organları bulunmasına rağmen kendi kendisini dölleme kabiliyeti olmayan ve erkek ve dişi organları başka başka bitkilerde olup bir bitkinin diğer bir bitki tarafından döllenmesidir.

    Nüveci çiftçi

    13) Sertifikalık tohumluk yetiştiren çiftçidir.

    Nüve işletmesi:

    14) Nüveci çiftçilerin sertifikalı tohumluk yetiştireceği tarımsal işletmelerdir.

    B - Kendi kendini dölleyen bitki tohumluklarıyla ilgili tanımlar:

    Çeşit safiyeti:

    1) Tohumluğun sahip olduğu genotipten farklı olan çeşitlerin oranıdır.

    Fiziksel safiyet:

    2) Tohumluğun saf tohumluk ve yabancı madde olarak tespit edilen oranlarıdır.

    Saf tohumluk:

    3) Yabancı maddeleri ayrılmış aynı bitki çeşidine ait generatif veya vegetatif üreme kısımlarıdır.

    Yabancı madde

    4) Tohumluk içinde bulunan saf tohumluktan başka diğer mahsül ve zararlı bitki tohumları ile canlı ve cansız her türlü maddelerdir.

    Elit tohumluk:

    5) Yeni ıslah edilmiş veya öteden beri ıslah edilmiş olmakla beraber usulüne göre çeşit safiyeti muhafaza ve devam ettirilen, doğrudan doğruya ıslahçı tarafından kontrol edilen, orijinal tohumluğun başlangıcı ve anaç ve sertifikalı tohumlukların kaynağını teşkil eden tohumluklardır.

    Orijinal tohumluk:

    6) Elit tohumluktan veya kendisinden elde edilen çeşidin safiyetini devam ettiren ve araştırma, ıslah ve deneme müesseselerinde veya bu müesseselerdeki ıslahçıların kontrolu altında yetiştirilen tohumlardır.

    7) Orijinal tohumluk doğrudan doğruya veya anaç tohumluk vasıtasıyla sertifikalı tohumluk sınıfının kaynağını teşkil eder.

    Anaç tohumluk:

    8) Orijinal tohumluktan veya kendisinden elde edilen ve çeşit safiyetini devam ettiren, Tohumluk Kontrol ve Sertifikasyon Teşkilatı tarafından kontrol edilen tohumluklardır.

    Sertifikalı tohumluk:

    9) Anaç tohumluktan veya kendisinden elde edilmiş çeşitlerin tarla ve laboratuvar muayeneleri yapılarak yönetmeliğindeki standartlarına uygunluğu belirtilen ambalajlanmış, etiketlenmiş ve lüzumu halinde mühürlenmiş tohumluklardır.

    C - Yabancı döllenmeye tabi bitkilerine ait tanımlar:

    Darı ve melez mısırda kendilenmiş döl

    1) En az 5 yıl kendi kendini döllemeye tabi tutulduktan sonra elde edilen hemezigotu haiz, yabancı döllerden arınmış ve diğer bir kendilenmiş dölle birleşerek (Tek melezleri) meydana getirecek tohumlardır. Kendilenmiş döller elit tohumluk olarak kabul edilir.

    Tek melez

    2) Bir ana ve bir baba kendilenmiş döllerin birleştirilmesiyle elde edilen ve çift melezi meydana getirme kabiliyeti bulunan tohumluktur. Bu, anaç kademesindeki tohumluğa tekabül eder.

    Çift melez

    3) Bir ana ve bir baba tek melezin birleştirilmesiyle meydana gelen ve üretilmek üzere çiftçiye dağıtılan ve her yıl yenilenen tohumluktur. Sertifikalı tohumluk kademesine tekabül eder.

    Sentetik çeşitler

    4) Muayyen adet ve oranda (Kendilenmiş döl) karışımından meydana getirilen ilk generasyondur. Safkan taşımayan sertifikalı tohumluk karşılığıdır. Her yıl yenilenmesi gerekir.

    D - Pancar tohumu için tanımlar:

    Familya

    1) Yabancı döllenmeli bir bitkinin ilk neslini teşkil eden fertler topluluğudur.

    Soy

    2) Familyadan yapılan seleksiyonlarla birbirlerine az veya çok benzeyen fertlerin meydana getirdikleri, nispeten balanse edilmiş topluluktur.

    Ön elit

    3) Şeker pancarında; soyların tecrit edilerek üretilmesi suretiyle elde edilen tohumluktur.

    Kompenet

    4) Şeker pancarında; çeşidi teşkil edecek olan elitlerden her birine verilen isimdir.

    Elit

    5) Şeker pancarında; çeşidi teşkil edecek olan kompenentların mihaniki karışımı suretiyle meydana gelen henüz döllenme geçirmemiş ve ıslahcının mesuliyeti altında bulunan tohumluktur.

    Sertifikalı tohumluk

    6) Şeker pancarında; elit tohumluğunun sertifikasyon esaslarına uygun bir surette üretilmesinden elde edilen tohumluktur.

    E - Vegetatif üreyen bitkilere ait tanımlar

    Elit - orijinal

    1) Islah yoluyla elde edilen homoziget ve genetik vasıfları belli, tescil edilmiş yeni çeşitler ve özellikle virus hastalıklarından ari fertlerdir.

    Anaç

    2) Orijinal kademede elde edilen fertten vegetatif yolla üretilmek üzere üretim müesseselerine veya depo anaçlıklarına verilen ve sertifikalı fidan üretiminde anaçlık olarak istifade edilen fertlerdir.

    Sertifikalı Fidan

    3) Üretim anaçlıklarında vegetatif yoldan elde edildiği bahçe muayenesi sonunda tevsik edilen ve çeşit isminin doğrulukları yetiştirici müessese tarafından tevsik ve garanti edilen muayyen yaş ve boyda özelliğine göre ambalajlanmak suretiyle dağıtıma hazırlanmış fidanlardır.

    Aşı kalemi

    4) Anaç ağaçlardan kesilerek fidanlara ve yabani ağaçlara aşılanan muayyen boydaki bitki parçası veya dalıdır.

    Aşılı fidan

    5) Çöğür, delice, Amerikan asması gibi (Anaçlar) üzerine aşı kalemiyle aşılanmış mahsüldar çeşitlerin meydana getirdiği (Köklü fidan fidanlar) dır.

    Aşısız fidan

    6) Tohumdan yetiştirilen veya çelikten köklendirilerek yetiştirilen veya üzerine aşı yapılmadan büyütülen, iki ve daha yaşlı fidanlardır.

    Tohumluk çekirdek

    7) Orijinal veya anaç ağaçlardan elde edilen, sertifikalı fidanın kaynağını teşkil eden ve çöğür yetiştirmek için kullanılan sertifikalı tohumlardır.

    Çöğür

    8) Tohumdan veya çelikten, üzerine verimli çeşitler aşılanmak üzere, anaç olarak yetiştirilen 1 - 2 yaşındaki fidanlardır.

    Delice - (Yabani zeytin)

    9) Kendiliğinden yetişen ve aşılanmamış olan zeytin fidanlarıdır.

    Asma çubuğu

    10) Yerli, Amerikan asması veya melez asmalardan, muhtelif maksatlarda kullanılmak üzere, kesilen bir yıllık sürgünlerdir.

    Asma çeliği

    11) Asma çubuklarının köklendirilmek üzere, 40 - 60 cm. uzunluğunda kesilmiş en az iki göz ihtiva eden asma parçalarıdır.

    Omca

    12) Mahsüldar hale gelmiş olan asma fertleridir.

    Fide

    13) Bazı sertifikalı tohumlukların yastıklarda çimlendirilerek (tütün, çiçek ve sebzelerde olduğu gibi) 10 - 15 santim boyunda büyütülmüşleridir.

    Meyve damızlığı

    14) Sertifikalı kademede fidan üretimi maksadıyla aşıkalemi alınan ve anaç kademesindeki aşılı fidanlardan kurulmuş bulunan meyve bahçesinin beher ağacına (Damızlık) veya (Damızlık Bahçesi) denir.

    Asma anaçlığı

    15) Sertifikalı kademe fidan üretimi maksadıyla asma çubuğu alınan anaç kademesindeki fertlerden kurulmuş bulunan omca topluluğudur. Bu topluluktaki her omcaya (Anaç) denir.

Devamı için belirtilen linke tıklayınız

http://mevzuat.kararara.com/mvzt/mvzt3/mvzt1372.html